Dlaczego gleba się „męczy”?
Gleba to nie tylko podłoże dla roślin – to żywy ekosystem, w którym zachodzą procesy chemiczne, biologiczne i fizyczne. Nadmierne użytkowanie pola, brak płodozmianu, intensywne nawożenie lub brak ochrony resztek pożniwnych mogą prowadzić do zmniejszenia żyzności i struktury gleby, czyli jej „zmęczenia”.
Zmęczona gleba:
gorzej magazynuje wodę,
słabiej przyswaja składniki odżywcze,
jest mniej odporna na erozję i suszę.
Jak widać zmęczenie gleby w badaniach?
Regularne badania gleby pozwalają wychwycić oznaki zmęczenia, takie jak:
1️⃣ Spadek pH – nadmierne zakwaszenie gleby może utrudniać pobieranie składników odżywczych przez rośliny.
2️⃣ Niedobory makro- i mikroelementów – np. fosfor, potas, magnez, bor, mangan. Ich brak wpływa na plony i kondycję roślin.
3️⃣ Zmniejszona zawartość próchnicy – to oznaka, że gleba traci zdolność magazynowania składników odżywczych i wody.
4️⃣ Zbita struktura gleby – często widać w analizach fizycznych lub podczas pobierania próbek. Gleba mniej przepuszcza wodę i korzenie mają trudności z rozwojem.
Co zrobić, gdy gleba jest zmęczona?
Wprowadzić płodozmian i okrywę rośliną – poprawia żyzność i strukturę.
Dodawać materię organiczną – kompost, obornik lub resztki pożniwne.
Racjonalnie nawozić – na podstawie wyników badań gleby, unikając nadmiernego nawożenia.
Kontrolować pH – wapnowanie tam, gdzie gleba jest zakwaszona.
Regularnie badać glebę – co sezon lub co 2–3 lata, aby śledzić zmiany i reagować na czas.
Podsumowanie
Gleba to żywy organizm, który może się „męczyć” przy intensywnym użytkowaniu. Badania gleby pozwalają zobaczyć oznaki wyczerpania jej zasobów i wskazują działania naprawcze. Dzięki regularnym analizom, racjonalnemu nawożeniu i odpowiedniemu płodozmianowi można odbudować zdrową, żyzną glebę, która w kolejnych sezonach daje wysokie i stabilne plony.